24. TFNiS już za nami. Tegoroczna edycja przebiegała pod hasłem „ciągłość i zmiana”. W programie znalazło się prawie 150 imprez rozlokowanych po całym mieście.
Toruński Festiwal Nauki i Sztuki to coroczne wydarzenie organizowane przez Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Urząd Miasta Torunia i Towarzystwo Naukowe w Toruniu. Jego celem jest popularyzacja nauki i sztuki wśród mieszkańców miasta i regionu.
Co skrywa toruńskie archiwum?
Jednym z elementów tegorocznej edycji Festiwalu był wykład z pokazem zorganizowany przez Archiwum Państwowe. Podczas prelekcji, zainteresowani mogli posłuchać nie tylko o znanych i zasłużonych dla naszego miasta postaciach, ale nie tylko. Prowadzący przypomnieli też o postaciach, o których raczej się nie mówi, a mimo to nie pozostają obojętne dla badaczy zajmujących się dziejami Torunia.
Dr Mateusz Superczyński, prowadzący spotkanie, o tym dlaczego Archiwum zdecydowało się opowiedzieć również o tych mniej znanych nazwiskach:
[Fot.: Julia Sztandarska]
Medycyna, woda kolońska i trzecia wojna światowa
W Ratuszu Staromiejskim prof. Szczęsny wygłosił prelekcję pt. „Ewolucja chirurgii na tle rozwoju nauki i cywilizacji”. Podczas spotkania opowiedział o pierwszych praktykach, które możemy uznać za początki chirurgii, wspomniał o odruchach zwierzęcych i przysiędze Hipokratesa oraz porównał narzędzia używane wieki temu z tymi, które stosujemy obecnie. Przedstawione zostały również rozmaite wynalazki, które miały wpływ na rozwój dziedziny.
Prof. Szczęsny o tematyce swojego wykładu:
[Fot.: Weronika Tyburska]
O tym, czy historię chirurgii można uznać za historię przypadku:
Prof. Roman Bäcker, podczas wykładu „III Wojna Światowa – już jest, będzie czy się nie zdarzy?” przedstawił współczesne oraz klasyczne definicje wojny, omówił stopnie eskalacji I i II wojny światowej, oraz odpowiedział na pytanie czy to, co aktualnie dzieje się na świecie można nazywać III wojną światową.
[Fot. Michał Wysocki]
Kolejny wykład dotyczył nieoczywistych dziejów wody kolońskiej. Dr hab. Wojciech Ślusarczyk przedstawił różnice między prawdziwą, a fałszywą wodą kolońską. Co ciekawe, podpowiedział także kiedy można ją pić i jakie ma to skutki, oraz streścił jak Farin wymyślił ten produkt. W trakcie wykłady można było też dowiedzieć się, dlaczego według prowadzącego pod pewnymi względami nowożytność jest brudniejsza, niż średniowiecze.
[Fot.: Michał Wysocki]
Zobacz też: Wierzymy w moc sztuki! Dziedzictwo Stefana Knappa w CSW
Różności na Starym Rynku
Przy Ratuszu stanął namiot, w którym kilka grup z UMK i nie tylko, prezentowało swoją działalność. Uczestnicy mogli oglądać przygotowane atrakcje oraz wziąć udział w konkursach. Na wejściu znajdowało się centrum dowodzenia, z którego goście festiwalu mogli zabrać pamiątki.
[Fot.: Weronika Tyburska]
Wolontariuszka o stanowisku z upominkami od organizatorów:
Patryk Grzywaczewski i Eryk Szulc o geocachingu:
[Fot.: Weronika Tyburska]
Bartłomiej Cerski i Franciszek Szczepaniec o minerałach:
[Fot.: Weronika Tyburska]
Student z Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej o stanowisku Technicznego Koła Naukowego:
Weronika Bindek z Emergency Medical Science o warsztatach ratowniczych:
[Fot.: Weronika Tyburska]
Adrianna Makarewicz o stanowisku Akademickiego Centrum Symulacji Medycznej:
Mikołaj Tański z Instytutu Archeologii o podwodnych odkryciach:
[Fot.: Weronika Tyburska]
Edycja genomu pomidora
Festiwal Nauki i Sztuki to także warsztaty. Wydział Nauk Biologicznych i Weterynaryjnych dawał możliwość wprowadzenia mutacji w genomie pomidora, wykorzystując do tego narzędzie do modyfikacji genów CRISPR-Cas9. Dr Justyna Boniecka opowiedziała o zaletach wykonywania takich zabiegów oraz przeprowadziła zainteresowanych przez cały proces edycji genomu.
Więcej kolorów na ulicach – akcja sitodruk
W Muzeum Etnograficznym przeniosło uczestników do Japonii, prezentując wywodzące się stamtąd techniki grafiki. Prowadzący rozpoczęli od krótkiego wprowadzenia do historii sitodruku, a następnie pokazali wzór inspirowany architekturą muzeum.
[Fot.: Weronika Tyburska]
Marta Kwiatek o pochodzeniu sitodruku:
O tym, do czego przydaje się ta technika:
Każdy uczestnik mógł stworzyć na własnych tekstyliach nadruk w kolorze różowym lub czarnym. Ci którzy nie przynieśli swojego materiału, musieli zadowolić się wydrukiem na papierze.
Czy będzie jeszcze więcej okazji do zabawy sitodrukiem?
Pixel Science
Pixel science to warsztaty, podczas których każdy z uczestników miał okazję stworzyć swoją 8-bitową kompozycję. Zainteresowani mieszali ze sobą substancje chemiczne, tworząc kolorowe dyskietki podobne do grafiki z dawnych gier.
[Fot.: Rusłana Rabij]
Prowadząca zajęcia o szczegółach warsztatów:
Uczestniczka o wrażeniach z zajęć:
Powrót do przeszłości
Festiwal wzbogaciły także barwne stroje i pokazy. Obserwatorzy mogli na własne oczy zobaczyć, jak żyło się w Toruniu w różnych epokach historycznych. Na terenie wokół ratusza zagościło wiele grup rekonstrukcyjnych odgrywających m.in.: późne średniowiecze, schyłek wieku XVIII i XIX czy też 20-lecie międzywojenne.
[Fot.: Weronika Tyburska]
Grupa Durabo poznała się w Toruniu na studiach, a miłość do historii tylko zacieśniła ich przyjaźń. Odgrywali oni Toruń późnego średniowiecza.
Michalina Brzozowska, członkini grupy:
GHR Zmierzch Epoki przedstawili okres lat 1900-1920. W swojej scenie rekonstrukcyjnej ukazali bunt robotników fabryki, niesionych duchem socjalizmu.
Sebastian Tauer o grupie:
[Fot.: Weronika Tyburska]
[Fot. Weronika Tyburska]
Torunianie i przyjezdni mogli zobaczyć również przedstawicieli z epoki napoleońskiej. Regiment Gwardii Pierwszej Koronnej im. Księcia Augusta Aleksandra Czartoryskiego oraz Milicja Miasta Torunia rozbili swoje obozy nieopodal rzeźby osiołka.
Piotr Stasiak o Regimencie:
Patryk Przybylski o Milicji:
[Fot. Weronika Tyburska]
Nie zabrakło także słynnych szlagierów z okresu 20-lecia międzywojennego. Kapela podwórkowa „Ferajna Bydgoska”, obchodziła ratusz śpiewając „Pannę Walercię” czy też „Ach, te baby!”.
Mateusz „Chudini” Grzębski, członek kapeli:
Z kolei Kompania Mistrza Artura zadbała o to, aby Torunianie i przyjezdni mogli podzielić się swoimi problemami z burmistrzem Maksymilianem, stacjonującym w najważniejszym punkcie miasta – dziedzińcu ratusza.
[Fot.: Weronika Tyburska]
Goście Toruńskiego Festiwalu Nauki i Sztuki mogli również zrobić sobie pamiątkowe zdjęcie w strojach rodem z dwudziestolecia międzywojennego.
Aleksandra Najda o stanowisku:
[Fot.: Weronika Tyburska]
Toruńscy flisacy usadowili się, zgodnie z nazwą, obok fontanny z flisakiem. Pogrywając prezentowali aspekty tego zawodu.
Jakub Gołębiewski przedstawił fach flisaka oraz narzędzia obecne na stoisku:
Fundacja Muzeum Historyczno-Wojskowego w Toruniu zaskoczyła przywróceniem do życia Heleny Grossówny, którą odgrywała jedna z wolontariuszek grupy.
Opowiedział o tym Stefan Prarat:
[Fot.: Weronika Tyburska]
Nauka poprzez doświadczenia i eksperymenty
Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy zaprosiło mieszkańców na popularnonaukowy piknik „Ciągłość potrzeb, zmienność źródeł”. Na parkingu przed budynkiem przygotowano interaktywne stanowiska i eksperymenty poświęcone energii, ochronie środowiska oraz nowoczesnym technologiom. Uczestnicy mogli nie tylko obserwować doświadczenia, ale także samodzielnie brać udział w pokazach i rozmawiać z prowadzącymi.
Na jednym ze stanowisk odbywały się warsztaty „Cena rozwoju – jak paliwa kopalne wpływają na środowisko”, podczas których uczestnicy mogli zobaczyć eksperymenty pokazujące między innymi skutki zanieczyszczenia wód ropą naftową oraz wpływ kwaśnych deszczy na środowisko.
O szczegółach stanowiska opowiada mgr Izabela Olszewska, specjalistka ds. oferty kulturalnej:
Kolejne stanowisko poświęcono odnawialnym źródłom energii i ich praktycznemu wykorzystaniu. Uczestnicy mogli zobaczyć działanie paneli fotowoltaicznych, mini-turbin wiatrowych i wodnych oraz porównać efektywność różnych źródeł energii.
O tym, jak stanowisko wyglądało z perspektywy uczestnika, opowiedziała mgr Justyna Strąg, specjalistka ds. oferty edukacyjnej z zakresu chemii:
Jedno ze stanowisk poświęcono energii przyszłości i badaniom nad nowoczesnymi źródłami energii inspirowanymi procesami zachodzącymi we wnętrzu gwiazd.
O tym, jak wyglądało stanowisko i reakcje uczestników, opowiedziała dr inż. Martyna Górska, edukatorka w Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy:
W ramach pikniku przygotowano także interaktywny quiz poświęcony energii jądrowej. Uczestnicy mogli sprawdzić swoją wiedzę i dowiedzieć się więcej o działaniu elektrowni jądrowych, ich wpływie na środowisko oraz roli w przyszłości energetyki.
O szczegółach stanowiska opowiedziała mgr Marta Gabrysiak:
Kolejne stanowisko, „Jądro sprawy”, w przystępny sposób przybliżało zasady działania elektrowni jądrowych i oddzielało fakty od mitów. Uczestnicy mogli dowiedzieć się, skąd bierze się energia w reaktorze, jak wygląda kontrola procesu oraz jak działają systemy bezpieczeństwa.
O szczegółach stanowiska opowiedział Sebastian Górzkowski, specjalista ds. oferty edukacyjnej z zakresu biologii:
Na stanowisku „Energia, która zmieniła świat” uczestnicy poznawali rolę paliw kopalnych w rozwoju cywilizacji. Dowiadywali się, jak powstają węgiel, ropa i gaz ziemny oraz do czego są wykorzystywane, a także mogli zobaczyć działanie modelu maszyny parowej.
O szczegółach stanowiska opowiedział mgr Damian Filipiak, edukator z Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy:
[Fot.: Robert Ptaszyński]
[Fot.: Robert Ptaszyński]
Materiał współtworzyli: Julia Sztandarska, Rusłana Rabij, Kasia Jelińska, Weronika Tyburska, Zuzanna Tymińska, Robert Ptaszyński i Ilona Błaszkiewicz.
[Fot. wyróżniająca: materiały promocyjne organizatora]